به گزارش سارنا به نقل از فارس، زمانی برای درمان ناباروری، ایرانیها راهی نداشتند و تنها قشر خاصی با سفر به کشورهای اروپایی ناباروری را درمان میکردند اما اکنون در کشور به جایگاهی رسیدهایم که دانش بومی ما در این حوزه در دنیا مورد استفاده قرار میگیرد.
ایران نهتنها توانسته است نیازهای داخلی در این حوزه را برآورده کند، بلکه با صادرات دانش و فناوری به سایر کشورها، به قطبی معتبر در این حوزه تبدیل شده است.بیوتکنولوژی (زیستفناوری) بهعنوان علمی ترکیبی از زیستشناسی و فناوری، در ایران طی سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته و نقش مهمی در پیشرفت روشهای درمان ناباروری داشته است.
با این پیشرفت لقاح خارج رحمی (IVF)، سلولدرمانی و تکنیکهای پیشرفته ژنتیکی ایران به یکی از قطبهای برتر منطقه در این حوزه تبدیل شد. درمان ناباروری یکی از کاربردهای این فناوری است و از درمان بیماریهای صعبالعلاج و ساخت دارو تا تولید گیاهان تراریخته مقاوم در شرایط سخت محیطی و اصلاح ژنتیکی دام این فناوری کاربرد دارد.
مهدی حاجیان حسین آبادی، عضو هیئتعلمی پژوهشكده زیستفناوری رویان در اینباره میگوید: «زیستفناوری یکی از فناوریهای نوظهور است که ایران در سالهای بعد از انقلاب در این زمینه پیشرفتهای بسیاری داشته است. یکی از شاخصترین نهادها با این فعالیت پژوهشگاه رویان است که به طور تخصصی یک پژوهشکده برای این فناوری دارد که در سال 1386 فعالیت خود را آغاز کرد. بیوتکنولوژی و حوزههایی که ما کار میکنیم، در 40 سال گذشته پیشرفتهای بسیار زیادی هم در دنیا و هم در کشور اتفاق افتاده است.»
بیوتکنولوژی گستره وسیعی از رشتهها و فعالیتها و شاخههای مختلف است که در مراکز مختلف روی آن کار میکنند و در حوزههای مختلف مثل سلولی و گیاهی وجود دارد. در این حوزه، پژوهشگاه رویان اولین مرکزی بوده که در دهههای گذشته توانسته دانش فنی تکنولوژیهایی مثل شبیهسازی را به عنوان اولین کشور در خاورمیانه ایجاد کند. این مورد یکی از مواردی است که در همین چهار دهه گذشته اتفاق افتاده است. متخصصان از این دانش در زمینههای مختلف استفاده میکنند.
زیستفناوری و اصلاح نژاد دام
متخصصان پژوهشگاه رویان از این دانش فنی به عنوان یک ابزار درمانی استفاده میکنند؛ یعنی از این طریق سلولهای بنیادی را به دست آورده و آن را تمایز میدهند. در راستای سرعت پیشرفت فناوری در فاصله کوتاهی تکنولوژیهای دیگری آمد که میتوانستند از سلول کاملا تمایزیافته سلول پرتوان را ایجاد کنند و این میتوانست فناوری شبیه سازی را دور بزند؛ یعنی دیگر نیازی به تولید جنین شبیهسازیشده نباشد اما متخصصان پژوهشگاه رویان از این دانش فنی که در کشور ایجاد شده بود، استفادههای دیگری کردند. در حال حاضر از این دانش در حوزه اصلاح نژاد دام استفاده میکنند که به صنعت دامپروری و به افزایش بهرهوری و افزایش توان اقتصادی دامداریها کمک میکند.
دستیابی ایران به سلولهای بنیادی در سالهای بعد از انقلاب
حسینآبادی میگوید: «در سالهای بعد از انقلاب به سلولهای بنیادی دست پیدا کردیم. دستورزیهای مختلف را در سلولهای بنیادی الان در کشور انجام میدهیم و هم راستا با کل دنیا به سمت سلول درمانی میرویم. این اتفاق در قسمتهای مختلف پژوهشگاه رویان میافتد.ما دانشهای پایهای را ایجاد کردیم که در کشور نیاز بوده و با آن دانش در حوزههای مختلف مخصوصا در حوزههای فرزندآوری، ارائه درمان ها یا ارائه روشهای کمکباروری مختلف در کشور کار میکنیم.یکی از روشهای کمکباروری و کمک به افزایش جمعیت این است که مشکلات ناباروری مختلف شناخته شود و راهکارهای درمانی آن ارائه شود. ما الان در پژوهشگاه رویان بهعنوان مثال، روشهای انتخاب اسپرم یا روشهای تولید جنین مختلف را ارائه دادیم که در دنیا نیز استفاده میشود و مقالات آنها به نام پژوهشگاه رویان ثبت شده است. یعنی از دانش ایرانی استفاده میشود. برای تولید جنین اسپرم را خیلی اوقات به صورت چشمی انتخاب میکنند ما روش های انتخاب اسپرمی را ارائه دادیم که در کل دنیا از آن استفاده میشود. طی تحقیقی که در دنیا انجام شده پژوهشگاه رویان در این زمینه بین ۱۰ مرکز اول دنیا بوده است.»
متخصصان پژوهشگاه رویان برای بیماریهای مختلف بهخصوص حوزه تولید مثل، مدلسازی در حیوانات انجام میدهند تا راهکارهای درمانی برای این مشکلات را پیدا کنند. در درمان ناباروری بیشتر از تکنیکهای نوین کمکباروری در مراکز مختلف استفاده میشود که قبل از درمان نیازمند انجام پژوهشهایی است که بخش زیادی از این پژوهشها در پژوهشگاه رویان انجام میشود. پژوهشهایی که منجر به ارائه راهکارهای درمانی میشود و مراکز باروری از آن استفاده میکنند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه رویان یک مثال ملموس برای پژوهشهای ناباروری در رویان که با بیوتکنولوژی مرتبط است، میزند و میگوید: «فردی که در سن قبل از بلوغ و مبتلا به سرطان است، شیمیدرمانی و رادیوتراپی به بافتهای تولید مثلی او آسیب زده و قدرت باروری وی را کم میکنند. بیوتکنولوژی و فناوریهای کمک باروری این موقعیت را ایجاد کرده که بتوانند از بافت بخشی از بدن که مورد نیاز است، فریز کرده و در آینده از همین بافت برای حفظ یا برگرداندن باروری استفاده کنند. این موارد برای افرادی که به هردلیلی فعلا شرایط ازدواج یا فرزندآوری را ندارند مناسب است.»
دستاوردهای برجسته ایران در زمینه تولید داروهای زیستی، شبیهسازی حیوانات، سلولدرمانی، مهندسی بافت و توسعه فناوریهای ژنتیکی، جایگاه علمی کشور را ارتقا داده است. استفاده از فناوریهای زیستی بهویژه برای بهبود روشهای لقاح مصنوعی، انجماد تخمک و جنین و همچنین سلولدرمانی برای ترمیم بافتهای آسیبدیده، تحولی چشمگیر در حوزه درمان ناباروری ایجاد کرده است و این موارد باعث شده ایران در سالهای اخیر به یکی از پیشگامان منطقه در حوزه بیوتکنولوژی تبدیل شود.
نظر بدهید