نگاهی به مقام معرفتی حضرت زهرا(س) از منظر آیت‌الله‌ جوادی‌آملی


آیت‌الله‌ جوادی‌آملی در درس فقه با گرامیداشت ایام فاطمیه، با استناد به روایات اصول کافی و واقعه مباهله تأکید کرد: خطبه‌ها و کلمات علمی یادگار مانده از حضرت فاطمه(س) نشان می‌دهد که آن بانوی بزرگوار از مقامات بلندپایه معرفتی و ولایت تکوینی برخوردار بوده‌اند.

11/11/2026 9:58:34 AM
کد خبر: 24922

به گزارش سارنا به نقل از فارس، آیت‌الله‌ جوادی آملی در ابتدای جلسه درس فقه خود، با اشاره به فرارسیدن ایام فاطمیه، بر ضرورت تبیین ابعاد علمی، معنوی و مقام والای حضرت صدیقه کبری(س) تأکید و اظهار کرد: عظمت حضرت زهرا(س) را نباید تنها در مظلومیت، ماجرای هجوم به خانه ایشان و مسئله فدک جست‌وجو کرد، بلکه باید مقام علمی و معنوی آن حضرت را از طریق روایات و خطبه‌های نورانی ایشان شناخت.
وی گفت: در روایات آمده است که وقتی امیرالمؤمنین(ع) وارد می‌شدند، پیامبر اکرم(ص) به احترام ایشان برمی‌خاستند، اما درباره حضرت زهرا(س) تعبیر دیگری وجود دارد؛ «قامَ إِلَیها»؛ یعنی پیامبر از جای خود برمی‌خاستند و به استقبال ایشان می‌رفتند. این تعبیر با «قامَ لَها» تفاوت دارد و نشان‌دهنده جایگاه ویژه حضرت صدیقه کبری(س) است.
این مرجع تقلید با اشاره به اینکه این رفتار پیامبر اکرم(ص) صرفاً به دلیل نسبت دختری حضرت زهرا(س) با پیامبر نبود، تصریح کرد: این جایگاه، برخاسته از کمالات علمی، عالم بودن و مستجاب الدعوه بودن آن حضرت است.
وی در ادامه به ماجرای نزول جبرئیل بر حضرت فاطمه زهرا(س) اشاره کردند و اظهار کرد: بر اساس روایاتی که در کتاب اصول کافی کلینی وجود دارد، پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، جبرئیل مکرر خدمت حضرت زهرا(س) می آمد و اسرار عالم، حقایق جهان و اخبار گذشته و آینده را برای آن حضرت بیان می‌کرد و حضرت نیز این مطالب را به امیرالمؤمنین(ع) منتقل می‌کردند و ایشان آنها را ثبت و ضبط می کردند.▫️
 
این استاد حوزه ادامه داد: مسئله ظلم بر آن حضرت، ماجرای فدک و حوادث مربوط به خانه ایشان، هرچند از مسائل مهم تاریخ اسلام است، اما نباید موجب شود که سایر ابعاد عظمت این بانوی بزرگ اسلام مورد غفلت قرار گیرد؛ عظمت حضرت زهرا(س) در مقام علمی، معنوی و معارف بلندی است که از ایشان به یادگار مانده است.
وی گفت: در این ایام باید کلمات علمی و خطبه‌های نورانی حضرت برای مردم تبیین شود تا جامعه بداند که شخصیت حضرت صدیقه کبری(س) تنها به مظلومیت و مسئله فدک، محدود نیست، بلکه آن حضرت از مقامی عظیم در علم و معنویت برخوردار بودند.
آیت الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واقعه مباهله و حضور حضرت زهرا(س) در کنار پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن و امام حسین (ع)، به تبیین عظمت آیه مباهله پرداخت و اظهار کرد: در آیه ۶۱ سوره مبارکه آل‌عمران آمده است: ﴿ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ﴾؛ این آیه از مقام و جایگاه ویژه کسانی حکایت دارد که پیامبر اکرم(ص) آنان را برای مباهله با نصارا (مسیحیان نجران) همراه خود آوردند.
وی با اشاره به معنای واژه «مباهله» بیان کرد: «بهال» یک دعا و نفرین و یا درخواست معمولی نیست، بلکه حالتی از تضرع و ناله عمیق و برخاسته از تمام وجود است که در پیشگاه خداوند در دفاع از حق و برای حفظ دین الهی داشتند.
 
آیت‌الله‌ جوادی آملی با تأکید بر تفاوت میان درخواست عذاب از خداوند و مقام ویژه‌ای که در آیه مباهله برای پیامبر و همراهان ایشان ترسیم شده است، اظهار کرد: گاهی پیامبران از خداوند می‌خواهند که مخالفان حق را عذاب کند و خداوند نیز این دعا را مستجاب می کند، اما در آیه مباهله تعبیر این است که خود ما لعنت خدا را بر دروغگویان قرار می‌دهیم؛ ﴿نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ﴾. ما این کار را می‌کنیم، ما عذاب را که لعنت خدا هست را می‌فرستیم، البته به اذن الله! و بین این دو خیلی فرق است، این تعبیر نشان‌دهنده جایگاه و مقام ویژه کسانی است که در این واقعه حضور داشتند.
وی در تبیین این تفاوت عنوان کرد: یک وقت چیزی در خزانه غیب الهی وجود دارد و خداوند خودش آن را به پیامبرش عطا می‌کند، اما یک وقت کلید این خزانه غیب را در اختیار کسانی قرار می دهد تا خودشان از آن بهره بگیرند؛ این دو مقام با یکدیگر خیلی تفاوت دارد. در واقعه مباهله، حضرت زهرا(س) در کنار پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) حضور داشتند و این خود بیانگر عظمت مقام آن حضرت است.
این مرجع تقلید در پایان با تأکید مجدد بر ضرورت معرفی ابعاد معرفتی و علمی حضرت فاطمه زهرا(س)، ابراز امیدواری کرد که جامعه اسلامی، علما و حوزویان، دانشگاهیان، مسئولان و آحاد ملت از دعای آن بانوی بزرگوار بهره‌مند شوند و نظام اسلامی و همه خدمتگزاران و شب‌زنده‌داران میدان، مشمول عنایت و دعای حضرت صدیقه کبری(س) قرار گیرند.

نظر بدهید


نام:


ایمیل:


موضوع:


توجه: دیدگاه هایی که حاوی توهین و تهمت و یا فاقد محتوایی که به بحث کمک میکند باشند احتمالا مورد تایید قرار نمیگیرند.